Noorwegen bouwt de allereerste scheepstunnel ter wereld maar de grootste rederijen weigeren erdoorheen te varen

Het trotseren van de onstuimige Noorse zee is al eeuwenlang een koud en zwaar beroep. Vooral het zeewater rondom de massieve kustlijn van het schiereiland Stadlandet is berucht bij ervaren zeelieden. Extreme en plotselinge stormen veranderen het water daar met speels gemak in een meedogenloos obstakel voor schepen. Om dit maritieme knelpunt te omzeilen, lanceerde de Noorse overheid jaren geleden een ambitieus technologisch meesterwerk. Ze besloten om een gigantische tunnel dwars door de bergen van het schiereiland te boren, puur ontworpen voor enorme zeeschepen.

Dit ambitieuze project, officieel de Stad Ship Tunnel genoemd, is een absolute wereldprimeur op het gebied van maritieme infrastructuur. Het gaat hier absoluut niet om een klein kanaaltje. Het ontwerp beschrijft een tunnel met een lengte van 1,8 kilometer, een breedte van maar liefst zevenendertig meter en genoeg diepgang voor gigantische vracht- en passagiersschepen tot wel zestigduizend ton. Het is in theorie de perfecte, kalme sluiproute langs een van de meest beruchte kuststroken van Scandinavië.

De miljardenkosten exploderen in recordtempo

Zoals wel vaker gebeurt bij dit soort gigantische en prestigieuze overheidsprojecten, bleek de initiële financiële planning een illusie. Bij de originele presentatie werd het totale prijskaartje geschat op 4,1 miljard Noorse kronen, wat neerkomt op zo'n 350 miljoen euro. Zodra de eerste aannemers zich meldden voor de daadwerkelijke bouw, escaleerde het budget echter onmiddellijk. De huidige prognoses schieten in inmiddels richting de tien miljard kronen, oftewel bijna negenhonderd miljoen euro.

Door deze extreme financiële explosie wilde het Noorse ministerie van Financiën de stekker onlangs volledig uit de droom trekken. De Noorse politiek kwam hierdoor echter strak onder hoogspanning te staan. De lokale Centrumpartij dreigde de minderheidsregering direct te laten vallen als de bouw van de tunnel alsnog gestaakt zou worden. Onder deze immense politieke druk boog de regering onlangs en gaven ze met veel tegenzin alsnog het definitieve groene licht voor de start van de gigantische boorwerkzaamheden.

Oude klanten negeren de nieuwe route direct

Het opvallendste hoofdstuk van dit Noorse bouwdrama moest na het politieke besluit nog geschreven worden. De peperdure tunnel wordt primair gebouwd om de enorme binnenlandse vloot van Noorse veerboten en lokale vrachtschepen veilig te stellen tijdens de zware winterstormen. De twee absolute grootmachten binnen deze industrie, rederijen Hurtigruten en Havila, gaven direct na het politieke akkoord een gezamenlijk en onverwachts antwoord.

Zij weigeren categorisch om ooit via de nieuwe route te varen. Volgens hun berekeningen zijn de operationele kosten en het constante tijdverlies voor het verplicht langzaam navigeren door de krappe en verlichte berg onacceptabel hoog. Zij kiezen ervoor om simpelweg hun traditionele, kortere route over het open en onstuimige water te behouden. Noorwegen spendeert hierdoor op termijn een klein miljard euro aan een wereldwonder waar de belangrijkste en beoogde klanten in een hele grote boog omheen varen.