Nederlander (41) zwemt door de vrieskou en sluipt deze zwaarbeveiligde Sovjet-onderzeeër binnen

Voor de meeste mensen stopt een avontuur bij een uurtje wandelen in het bos. Voor de Nederlandse avonturier en professioneel urban explorer Bob Thissen ligt de lat een stuk hoger. Hij reist de wereld over om verlaten en zwaarbeveiligde militaire complexen te documenteren. Zijn recente missie naar de Chinese kustlijn leverde beelden op die de lokale autoriteiten liever voorgoed hadden begraven.

Na een loodzware autorit van maar liefst twaalf uur door de Chinese provincie bereikten Thissen en zijn partner de afgesloten kustlijn. Het doelwit van deze onofficiële expeditie was een uiterst zeldzame verschijning op de wereldzeeën. Het ging om een voormalige Sovjet-onderzeeër uit de befaamde Kilo-klasse. Deze specifieke stalen kolos rolde in 1989 uit de Russische fabriek en werd in 1994 als de Yuan Zheng 64 verkocht aan de Chinese marine.

Deze gigantische diesel-elektrische schepen kregen in militaire kringen ooit de illustere bijnaam Black Hole. Die reputatie dankte de onderzeeër aan zijn extreem gestroomlijnde druppelvorm en een uiterst geavanceerde hydroakoestische rubberen coating. Deze dikke laag over de volledige romp absorbeerde nagenoeg alle vijandelijke sonar, waardoor het schip fluisterstil en onzichtbaar onder de zeespiegel kon opereren.

Infiltratie door de ijskoude golven

Na ruim twintig jaar trouwe dienst liep het schip onherroepelijk tegen zijn technische limieten aan. De volledig analoge systemen aan boord bleken niet langer in staat om de moderne digitale wapensystemen van de vernieuwde Chinese vloot af te vuren. De marine haalde de onderzeeër daarom in het diepste geheim uit de actieve vaart. De overheid bedacht het plan om de boot om te toveren tot een lokaal jeugdeducatiecentrum. In de praktijk ligt het immense museumstuk er momenteel bij als een zwaar vervallen en spookachtige ruïne.

Omdat het haventerrein rondom de roestige onderzeeër nog volop in verbouwing is, wemelde het er van de camera's en patrouillerende bewakers. Bij daglicht aan boord klimmen was een harde garantie voor een eenzame opsluiting in een Chinese gevangenis. De Nederlander wachtte daarom tactisch op de gitzwarte nacht om zijn meest risicovolle infiltratie ooit te starten. Gehuld in donkere wetsuits en zwaar bepakt met volledig waterdichte uitrusting gleed het duo geruisloos het ijskoude zeewater in.

Thissen beschreef de tocht als een fysieke marteling waarbij de snijdende kou zijn spieren direct genadeloos deed verkrampen. Het overleven van de zware stroming rondom de spekgladde stalen boeg was een extreme slijtageslag. Gelukkig bleek na de riskante zwemtocht door het pikzwarte water dat het immense toegangsdeksel op het dek niet hermetisch was vergrendeld door de marine.

De benauwende realiteit onder water

Eenmaal veilig naar binnen geslopen, ontpopte zich in het vochtige binnenste van de stalen walvis een fascinerend overzicht van de Koude Oorlog. De ontdekkingsreiziger navigeerde met een rode tactische zaklamp door een extreem claustrofobisch doolhof vol roestige buizen, oude radarkasten en ontelbare zware stalen kleppen. Het brute contrast tussen de originele dikke Russische schakelaars en de later geplakte goedkope Chinese instructielabels gaf een prachtig kijkje in het chaotische onderhoudsboekje van de machine.

De geschoten videobeelden tonen bovenal de genadeloze en benauwende realiteit van een langdurige militaire missie. Elke centimeter werd tot de absolute limiet benut in deze metalen sigaar. De topofficieren hadden nog de luxe van een krappe kantoorkamer en een piepkleine wasbak. De overige vijftig bemanningsleden moesten het daarentegen doen met bedompte en vochtige slaaphokken waar ze ergens tussen zware ventilatiebuizen op een matrasje van dertig centimeter hoog sliepen.

Tijdens de urenlange nachtelijke verkenning stuitte de Nederlander diep in de boeg op de imposante torpedokamer. Een massieve stalen deur iets verderop wekte echter grote bezorgdheid bij het duo. De ruimte met de markering voor munitieopslag bleek als enige in de gehele onderzeeër afgesloten met zware en ogenschijnlijk gloednieuwe veiligheidssloten. De ervaren verkenner nam volkomen terecht geen enkel risico. Ruim voor de eerste zonnestralen slopen de twee weer naar buiten om ongezien terug te keren naar de bewoonde wereld en deze bizarre tijdcapsule in het ijskoude water achter zich te laten.