Honderd kilo lichter: hoe deze kleine ingreep een trage zonneboot compleet transformeerde

Elektrisch varen op zonne-energie klinkt als de ultieme droom voor elke watersporter. Zolang de zon schijnt, heb je onbeperkte brandstof en kun je in absolute stilte over het water glijden. Toch is het in de praktijk een stuk lastiger dan simpelweg een paneel op het dak leggen en wegvaren. Omdat zonnepanelen in verhouding weinig stroom leveren, telt elke kilo aan boord genadeloos zwaar mee. Elke onnodige golfbeweging of extra gewicht vreet energie en zorgt direct voor een kortere en tragere reis.

De ontwerper achter het online videokanaal True North Yachts kwam daar op een harde manier achter. Hij bouwde zelf een schip op zonne-energie, de Helios 11, maar kampte met een typisch maritiem probleem. Als de boot stillag, begon deze door golven en wind enorm te schommelen. Om dat rollen te stoppen, had hij liefst honderd kilo aan zware ballast in de bodem gelegd. Hoewel de boot daardoor rustiger in het water lag, was die extra honderd kilo een gigantische aanslag op de beperkte zonne-energie en de snelheid.

Een geniale en simpele oplossing

Om van die zware ballast af te komen, besloot de bouwer zijn schip rigoureus te transformeren tot een kleine trimaran. Het plan was om aan beide zijkanten van de romp een drijver te monteren. Omdat hij met zijn boot in Spanje verbleef en zijn bestelde, professionele bouwmaterialen steeds maar niet werden bezorgd, moest hij creatief improviseren met de middelen die hij wel tot zijn beschikking had.

Ondanks dat zijn zelfgemaakte prototype uiterst primitief is en de huidige zij-drijvers slechts heel weinig drijfvermogen bieden, is het resultaat verbluffend. Zelfs met deze kleine en provisorische aanbouw nam de stabiliteit van de boot direct met vijftig procent toe. Zeker wanneer de Helios 11 voor anker ligt, is het irritante en constante schommelen nagenoeg verdwenen.

Door deze nieuwe stabiliteit aan de buitenkant van de boot, kon de kapitein direct de honderd kilo aan dode ballast uit het ruim gooien. Het totale gewicht van het schip nam hierdoor flink af, wat meteen zorgde voor een veel soepeler en efficiënter vaargedrag als het water rustig is.

Strijd tegen de weerstand

Toch is de boot door de extra drijvers niet in alle situaties sneller geworden. In kalm water levert de gewichtsbesparing een flink voordeel op en raken de zij-drijvers het wateroppervlak amper. Bij ruwer weer met hogere golven duiken de kleine drijvers en de draagarmen echter diep het water in. Deze extra weerstand remt de zonneboot dan direct en merkbaar af.

Daarnaast kwam de vindingrijke bouwer nog een ander veelvoorkomend probleem tegen op het water. De bodem van zijn boot zat door een gebrek aan speciale beschermende verf vol met algen. Die kleine beetjes vuil zorgden voor zoveel extra wrijving in het water dat zijn topsnelheid direct flink terugliep. Bij lagere snelheden moest hij zelfs veel meer stroom verbruiken om überhaupt vooruit te komen, wat funest is als je uitsluitend op zonne-energie vaart.

De kapitein is voorlopig nog lang niet klaar met pionieren. Hij wil zijn geïmproviseerde drijvers binnenkort bekleden met speciaal lichtgewicht schuim. Hierdoor krijgen ze nog meer drijfvermogen en vormen ze een plat oppervlak dat de klap van een golf nog beter moet opvangen. Dit experiment toont in ieder geval aan dat de toekomst van boten op zonne-energie niet alleen draait om betere accu's of zonnepanelen, maar vooral om extreem slimme en lichte ontwerpen.