Waarom de helft van de vissers niet uitvaart: vissen kost nu meer geld dan stilliggen

Tientallen Nederlandse vissers stappen deze week niet aan boord van hun schip. Van de boomkorvissers blijft ongeveer de helft noodgedwongen in de haven liggen. De reden is simpel: de prijs van diesel is door de onrust in het Midden-Oosten nagenoeg verdubbeld. Voor veel buitenstaanders klinkt het besluit om aan wal te blijven onlogisch, want stilstand kost altijd geld. De keiharde rekensom van de visserij laat echter zien dat uitvaren momenteel een absolute garantie is op verlies.

80 procent van de omzet verdampt direct aan brandstof

De vloot die vist op platvis zoals tong en schol maakt gebruik van de boomkortechniek. Hierbij slepen de schepen zware netten over de zeebodem. Dit levert een gigantische weerstand op, waardoor de motoren continu op vol vermogen moeten draaien. In een normale situatie gaat er zo'n 30 tot 40 procent van de totale omzet direct in de brandstoftank.

Door de recente prijsstijgingen is dat percentage ruimschoots verdubbeld. Dit betekent dat bij een normale vangst soms wel 80 procent van de inkomsten direct verdampt aan de brandstofkosten.

De harde rekensom achter het verlies

Als 80 procent van je inkomsten naar diesel gaat, blijft er nog maar 20 procent over voor de rest. Van dat kleine restant moeten de lonen van de bemanning, het onderhoud van het schip, de verzekeringen en de afschrijving worden betaald. Dat is rekenkundig onmogelijk. Geert van der Plas is een van de vissers die aan wal blijft en hij bevestigt dat uitvaren momenteel pure verlieslatende business is.

Zodra je de haven verlaat, verbrand je meer geld aan diesel dan je ooit met de vis kunt terugverdienen. Stilliggen in de haven kost ook geld vanwege de vaste lasten, maar op die manier trek je jezelf tenminste niet met duizenden euro's per dag verder de schulden in.

Consument weigert het dubbele te betalen

De meest logische economische oplossing is het verhogen van de verkoopprijs, maar dat is in de visserij geen werkbare optie. Durk van Tuinen van de Nederlandse Vissersbond is daar duidelijk over: niemand gaat plotseling twee keer zoveel betalen voor een stukje vis op zijn bord.

De inkoopprijzen in de supermarkten staan onder zware druk. Als de Nederlandse tong of schol te duur wordt, stappen grote inkopers direct over op goedkopere alternatieven of kweekvis. De visser zit daardoor klem tussen twee extremen: torenhoge kosten aan de ene kant en een keihard inkoopplafond aan de andere kant. Voorlopig is de kade daarom de enige veilige haven.