Het is een gezicht dat je niet elke dag ziet: een compleet middeleeuws handelsschip dat op een gigantisch ponton over de Nederlandse wateren glijdt. Vandaag vond de langverwachte verhuizing plaats van de 15de-eeuwse IJsselkogge. Om het 50 ton wegende scheepswrak uit zijn tijdelijke onderkomen Museum Batavialand te krijgen, moest een deel van de opslagplaats zelfs worden gesloopt.
Waarom is dit schip zo uniek?
De IJsselkogge werd in 2011 bij toeval ontdekt tijdens werkzaamheden voor het project 'Ruimte voor de Rivier' in de IJssel bij Kampen. Archeologen waren verbijsterd: het schip was grotendeels intact en bood dus een unieke kijk op de hoogtijdagen van de Hanze, de tijd waarin steden als Kampen en Zwolle het handelscentrum van Europa vormden. Na de spectaculaire berging in 2016 volgde een jarenlang proces van conservering. Nu het schip eindelijk 'uitgehard' en stabiel is, kan de volgende fase beginnen: de restauratie in Zwartsluis.
Een zijgevel voor een schip
De operatie begon dan ook spectaculair. Omdat het scheepswrak in zijn geheel behouden is gebleven, paste het niet door de reguliere deuren van het station. De oplossing? De complete zijgevel van het gebouw werd verwijderd. Ingeladen in beschermende folie werd de 50 ton wegende reus vervolgens via een speciaal tracé naar de kade aan de Oostvaardersdijk gereden.
Het contrast aan de kade kon niet groter: terwijl de IJsselkogge op het ponton werd geladen, lag de beroemde reconstructie van het VOC-schip De Batavia pal ernaast. Twee iconen uit verschillende tijdperken, zij aan zij, vlak voordat de kogge aan haar reis over het water richting Zwartsluis begon.
Eindbestemming: een eigen museum in 2027
Zwartsluis is echter niet het eindstation. De komende jaren wordt er hard gewerkt om het houtwerk in topconditie te krijgen voor de definitieve terugkeer naar huis: Kampen. De gemeente Kampen werkt aan een hypermodern museum dat naar verwachting in 2027 zijn deuren opent. Bijzonder is dat het schip daar te zien zal zijn op slechts 200 meter afstand van de plek waar het 600 jaar geleden zonk.
Nieuw begin voor Batavialand
Voor Lelystad betekent het vertrek van de kogge een symbolisch afscheid, maar ook een frisse start. Het vrijgekomen terrein maakt de weg vrij voor de bouw van een geheel nieuw museumgebouw voor Batavialand, dat in 2028 moet openen. Wie toch nog iets van de kogge-vondst wil zien in Lelystad, kan terecht bij de kleinere schatten die in het wrak werden gevonden, zoals middeleeuws aardewerk en pelgrimsinsignes.
- Museum Batavialand / Jarno Pors