Dit kunstmatige meer van 1,5 km2 in Saudi-Arabië kan het duurste ter wereld worden

Miljoenen tonnen water tegen de berg op

In Trojena, het futuristische bergresort van megaproject Neom, wordt gewerkt aan een kunstmatig meer dat volledig afhankelijk is van één extreem kostbare ingreep: het continu omhoog pompen van ontzilt zeewater uit de Rode Zee. Niet honderden meters, maar bijna 2.400 meter tegen de zwaartekracht in. Alleen al daardoor dreigt dit het duurste meer ter wereld te worden.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Het meer vormt het visuele en functionele hart van Trojena. Langs de oevers moeten hotels, skihellingen en promenades verrijzen. In de winter dient het als waterbuffer voor kunstsneeuw, in de zomer als icoon van luxe bergtoerisme in de woestijn. Op renders oogt het als een Alpenlandschap, maar de werkelijkheid is radicaal anders. Trojena ligt in een extreem droog gebied, waar natuurlijke wateraanvoer simpelweg niet bestaat. Elk druppeltje moet van ver komen.

Water zonder oorsprong

Omdat er geen rivieren of meren zijn, is gekozen voor ontzilting. Zeewater uit de Rode Zee wordt eerst ontzilt en vervolgens via een enorme pijpleiding richting Trojena gestuurd. Die leiding, naar verluidt ongeveer één meter in diameter, moet een hoogteverschil overbruggen dat vergelijkbaar is met drie keer de Mont Blanc, maar dan in verticale waterdruk. Het energieverbruik dat daarbij komt kijken is gigantisch en bovendien permanent. Het meer moet niet alleen worden gevuld, maar ook continu worden aangevuld door verdamping, lekkage en gebruik voor sneeuwkanonnen.

Om het water vast te houden, worden drie grote dammen gebouwd. De grootste daarvan zou circa 145 meter hoog worden en bijna een halve kilometer lang. Alleen al voor deze infrastructuur kreeg het Italiaanse bouwbedrijf Webuild een contract ter waarde van ongeveer 4,7 miljard dollar. En dat is nog vóór de operationele kosten: energie, onderhoud, ontziltingsinstallaties en pompstations.

Een meer dat nooit 'af' is

Wat dit project uitzonderlijk maakt, is dat het meer nooit echt klaar zal zijn. Anders dan natuurlijke meren, die zichzelf in stand houden, is dit waterlichaam volledig afhankelijk van techniek. Valt de energievoorziening weg of wordt het project economisch onhoudbaar, dan verandert het meer razendsnel van prestigeobject in een leeg bassin. In die zin is het geen landschapselement, maar een machine.

Die kwetsbaarheid krijgt extra gewicht door de tijdsdruk. Trojena moet in 2029 klaar zijn voor de Aziatische Winterspelen, een internationaal sportevenement dat Saudi-Arabië voor het eerst in zijn geschiedenis organiseert. Zonder water geen meer, zonder meer geen ski-infrastructuur en zonder ski’s geen Winterspelen. Het hele evenement leunt daarmee op één van de meest energie-intensieve waterprojecten ter wereld.

Prestige tegen elke prijs

Voor kroonprins Mohammed bin Salman staat Trojena symbool voor een nieuw Saudi-Arabië: technologisch, ambitieus en niet langer afhankelijk van olie alleen. Maar ironisch genoeg lijkt juist olie, of beter gezegd de energie die ermee wordt opgewekt, de sleutel tot het voortbestaan van het meer. Zolang Saudi-Arabië bereid is de rekening te betalen, kan het water blijven stromen.