Topbestuurders Damen Shipyards opgepakt wegens vermoedelijke omzeiling Ruslandsancties

FIOD arresteert twee directeuren in omvangrijk onderzoek 

Twee topbestuurders van scheepsbouwer Damen Shipyards zijn aangehouden op verdenking van het bewust overtreden van Europese sancties tegen Rusland. Dat meldt Nieuwsuur, dat eerder al onthulde dat Europese scheepsonderdelen via omwegen in Rusland terechtkwamen. Het bedrijf zelf is eveneens als verdachte aangemerkt. 

Damen Shipyards is het grootste scheepsbouwbedrijf van Nederland, met 35 werven in twintig landen en ruim 12.000 werknemers. Het concern bouwt onder meer vissersschepen, sleepboten en marineschepen voor verschillende NAVO-landen.

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

Volgens de FIOD zouden de directeuren van Damen Shipyards sinds najaar 2022 goederen hebben geleverd aan Rusland via zogenoemde omzeilingslanden, ondanks geldende exportverboden die zijn ingesteld na de Russische inval in Oekraïne. Het onderzoek loopt al geruime tijd en daarbij zijn ook andere bedrijven betrokken.

Eerdere onthullingen wijzen op Europese onderdelen in Rusland 

Nieuwsuur toonde vorig jaar aan dat Russische scheepswerven voor de bouw van krabbenschepen massaal onderdelen wisten te bemachtigen via onder meer Turkije en Hongkong. In twee grote importdatabases doken honderden Europese onderdelen op die eigenlijk niet meer geleverd mochten worden. 

Meerdere fabrikanten bevestigden destijds tegenover Nieuwsuur dat zij hun producten herkenden in de Russische importgegevens. Daarbij gaven drie producenten aan dat deze onderdelen uitsluitend aan Damen in Nederland waren geleverd. Het Duitse bedrijf Schottel, producent van scheepsschroeven, stelde zelfs dat de logistieke route van hun leveringen 'uitsluitend via Damen' loopt. 

Deze bevindingen vormden een belangrijke aanleiding voor het strafrechtelijk onderzoek dat nu heeft geleid tot de aanhoudingen. 

Invallen bij oud-CEO en toeleverancier 

De FIOD viel deze week niet alleen binnen bij de aangehouden directeuren, maar ook bij oud-CEO Kommer Damen. Hij is niet gearresteerd, maar de inval houdt volgens het persbericht rechtstreeks verband met de vermoedelijke sanctieovertredingen. 

Het onderzoek beperkt zich bovendien niet tot Damen Shipyards. In oktober werd ook al een inval gedaan bij Heinen & Hopman, een grote leverancier van klimaatsystemen en andere technische onderdelen voor schepen. Dat bedrijf was een van de belangrijkste toeleveranciers voor het krabbenschepenproject. Ook daar gaat het om mogelijk illegale leveringen aan Rusland. 

Damen: 'Wij handelen volgens de wet' 

In een reactie laat Damen Shipyards aan Nieuwsuur weten dat de FIOD ook het hoofdkantoor in Gorinchem heeft bezocht. Het bedrijf benadrukt dat het 'volledige medewerking' verleent aan het onderzoek en stelt dat het altijd volgens de geldende wet- en regelgeving heeft gehandeld. 

Damen zegt sinds het ingaan van de sancties geen leveringen meer naar Rusland te hebben gestuurd en kan niet verklaren hoe de onderdelen tóch in het land terecht zijn gekomen. 

Groot belang en grote impact 

Het onderzoek van de FIOD loopt nog. Een strafrechtelijke verdenking op dit niveau kan verstrekkende gevolgen hebben, zowel economisch als politiek. Verdere aanhoudingen en nieuwe onthullingen worden niet uitgesloten.