Explosieve zaak tegen Damen: scheepsbouwer verdacht van corruptie en omzeilen van Rusland-sancties

Waarom de zaak tegen Damen zoveel impact heeft 

Damen Shipyards is de grootste scheepsbouwer van Nederland, actief met 35 werven wereldwijd, en verantwoordelijk voor vrijwel alle moderne schepen van de Nederlandse marine. Waar Nederland bij veel defensieonderdelen afhankelijk is van buitenlandse leveranciers, is Damen een van de weinige partijen die zelfstandig grote marineschepen kan bouwen. 

Een veroordeling zou daardoor grote gevolgen kunnen hebben voor toekomstige opdrachten, bijvoorbeeld van Defensie. De zaak wordt daarom gezien als een van de belangrijkste bedrijfsstrafzaken in jaren. Damen ontkent alle beschuldigingen en spreekt van een “voorbeeldzaak” waarin het bedrijf onterecht als mikpunt wordt gebruikt. 

{{ trans('customs.newsletter_signup.responsemsg') }}

{{ trans('customs.buttons.signup') }}

Vul een geldig emailadres in. {{ errors . email[0] }}

OM: manipulatie en verdoezelen

Volgens het Openbaar Ministerie heeft Damen in Azië, Afrika en Zuid-Amerika administratie gemanipuleerd om grote betalingen aan tussenpersonen te verdoezelen. Die commissies zouden deels zijn doorgeleid naar lokale ambtenaren. In Brazilië en op Curaçao zouden daadwerkelijk steekpenningen zijn betaald, stelt het OM. 

Daarbij zou Damen zijn verzekeraar Atradius misleid hebben. Die verzekert grote scheepsdeals alleen als de betalingen aan agenten binnen internationale anticorruptierichtlijnen blijven. Volgens het OM gaf Damen bewust misleidende informatie om deze risico’s te verhullen. Damen zegt zich strikt aan wet- en regelgeving te houden. 

Zware aantijging: sancties tegen Rusland zouden zijn omzeild 

De tweede zaak draait om de levering van schepen en onderdelen aan Rusland in 2022 en de jaren erna. Door de Russische invasie van Oekraïne gelden strenge Europese sancties voor goederen die kunnen bijdragen aan militaire versterking. 

Het OM stelt dat Damen bewust onjuiste goederencodes gebruikte om onder die sancties uit te komen. Daardoor zouden onderdelen alsnog direct of indirect in Rusland zijn beland. 

Damen zegt dat het slechts goederen heeft geleverd waartoe het “contractueel verplicht” was en dat het bedrijf juist inkomsten heeft misgelopen door het naleven van de sancties. 

Persoonlijke druk: ook vader en zoon Damen voor de rechter 

Opvallend is dat ook topbestuurders, waaronder vader en zoon Damen, persoonlijk worden vervolgd. Volgens het OM wisten zij in ‘toenemende mate’ van de risico’s rond betalingen aan tussenpersonen. Tegelijkertijd erkent het OM dat er geen concreet bewijs is gevonden dat de top zelf steekpenningen regelde of sanctionbarrières omzeilde. 

Damen en vindt dat bestuurders worden vervolgd puur om hun functie. Een verzoek van de verdediging om de zaak achter gesloten deuren te behandelen werd door de rechter afgewezen. 

Zaak dreigt jaren te duren 

Wanneer de inhoudelijke behandeling begint, is nog niet bekend. Het OM verwacht dat de zaak over Rusland-sancties sneller gaat dan het corruptiedossier, dat ‘zeer omvangrijk is vanwege het internationale karakter’. De totale procedure kan jaren duren. 

Ondertussen blijft één vraag boven de markt hangen: wat betekent deze zaak uiteindelijk voor de grootste scheepsbouwer van Nederland en de rest van de maritieme wereld?